Υπάρχουν παιδιά που σπάνια τραβούν την προσοχή. Δεν κάνουν εκρήξεις, δεν δημιουργούν εντάσεις, δεν απαιτούν πολλά. Είναι ήσυχα, υπεύθυνα, συνεργάσιμα. Συχνά ακούνε από όλους το ίδιο σχόλιο:«Τι καλό παιδί».
Και πράγματι, είναι.
Όμως πολλές φορές αυτά τα παιδιά είναι και εκείνα που μαθαίνουν πιο νωρίς να κρύβουν τις ανάγκες τους.
Στη συστημική ψυχολογία γνωρίζουμε ότι κάθε παιδί προσαρμόζεται στον συναισθηματικό κόσμο της οικογένειας. Κάποια παιδιά διεκδικούν χώρο μέσα από την ένταση και την αντίδραση. Άλλα, αντίθετα, μαθαίνουν ότι για να διατηρούν τη σύνδεση και την αποδοχή χρειάζεται να είναι «εύκολα», να μη δυσκολεύουν τους άλλους και να μη ζητούν πολλά.
Έτσι δημιουργείται συχνά το «καλό παιδί» που φροντίζει τους άλλους, τα καταφέρνει μόνο του και δεν εκφράζει εύκολα δυσφορία. Από έξω μοιάζει ήρεμο. Από μέσα όμως μπορεί να κουβαλά άγχος, μοναξιά ή την αίσθηση ότι η αξία του εξαρτάται από το πόσο βολικό είναι για τους γύρω του.
Αυτά τα παιδιά συχνά δυσκολεύονται αργότερα να βάλουν όρια, να ζητήσουν βοήθεια ή να εκφράσουν αυτό που πραγματικά νιώθουν. Έχουν μάθει ότι η αγάπη συνδέεται με την προσαρμογή και όχι με την αυθεντική παρουσία.
Γι’ αυτό χρειάζονται την ίδια συναισθηματική προσοχή με ένα παιδί που εκδηλώνεται έντονα. Χρειάζονται χώρο για να μιλήσουν για το πώς αισθάνονται και όχι μόνο για το τι καταφέρνουν.
Μερικές φορές η πιο σημαντική ερώτηση δεν είναι «πώς πήγαν τα μαθήματα;» αλλά «πώς είσαι εσύ;». Όχι τι πέτυχες, όχι αν ήσουν σωστός ή συνεργάσιμος αλλά πώς νιώθεις πραγματικά.
Τα παιδιά χρειάζονται να ξέρουν ότι η αγάπη των γονιών τους δεν εξαρτάται από το πόσο ήσυχα, βολικά ή επιτυχημένα είναι. Χρειάζονται να νιώσουν ότι μπορούν να καταλαμβάνουν χώρο μέσα στη σχέση χωρίς να φοβούνται ότι θα γίνουν βάρος.
Γιατί πολλές φορές, το παιδί που δεν «δίνει πρόβλημα» είναι ακριβώς εκείνο που έχει μάθει να κουβαλά τα πάντα μόνο του.