Η Ειδική Αγωγή στην Ελλάδα είναι μια συνεχής, ευαίσθητη μάχη για την αποδοχή, την ισότητα και την ουσιαστική συνύπαρξη. Η Βίκυ Μηνά, εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, συγγραφέας και πτυχιούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας μιλάει στο mamamia και μοιράζεται τη δική της οπτική για το πώς η θεωρία μετατρέπεται σε πράξη μέσα και έξω από τη σχολική τάξη.
Με αφορμή τη χάλκινη διάκρισή της στα Special Education Awards 2025 για το συνολικό της έργο στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την εφαρμογή συμπεριληπτικών πρακτικών, η Βίκυ Μηνά μιλά για τις ομιλίες της σε πανεπιστημιακά και επιστημονικά φόρουμ (όπως το TEDx Δυτικής Μακεδονίας και το ΕΚΠΑ), τη χρήση των social media ως γέφυρα επιστημονικής γνώσης, αλλά και τη συγγραφή του πρώτου της αλληγορικού βιβλίου, το οποίο αγγίζει καίρια ζητήματα όπως η αναπηρία, η ενσυναίσθηση και η αποδοχή της διαφορετικότητας.
Ακολουθεί η συνέντευξη της Βίκυς Μηνά
Η διάκριση που έλαβα στα Special Education Awards 2025, με την απονομή της χάλκινης διάκρισης, αποτέλεσε για εμένα μία ιδιαίτερα σημαντική αναγνώριση μίας πορείας που δεν περιορίζεται σε μία μόνο εκπαιδευτική δράση, αλλά εκτείνεται σε διαφορετικά πεδία της εκπαίδευσης, της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης γύρω από τη συμπερίληψη και την ειδική αγωγή.
Η συμμετοχή μου στα συγκεκριμένα βραβεία προέκυψε μέσα από το σύνολο των δράσεων και των πρωτοβουλιών που υλοποίησα κατά την προηγούμενη χρονιά. Κεντρική θέση σε αυτή την πορεία είχαν οι ομιλίες και οι εισηγήσεις μου σε συνέδρια, ημερίδες και εκπαιδευτικά σεμινάρια, με θεματικές που αφορούσαν την αναπηρία, τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, τη συμπερίληψη και τη δημιουργία εκπαιδευτικών περιβαλλόντων στα οποία κάθε παιδί μπορεί να συμμετέχει ουσιαστικά.
Στο πλαίσιο αυτό, είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε σημαντικές εκπαιδευτικές και επιστημονικές διοργανώσεις, μεταξύ των οποίων και συνέδριο της Πανελλήνιας Προσχολικής Επιτροπής με θεματική τη συμπερίληψη, ενώ παράλληλα συμμετείχα σε εκπαιδευτικά σεμινάρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με το Τμήμα Ψυχολογίας, καθώς και σε δράση του TEDx Δυτικής Μακεδονίας. Παράλληλα, αξιοποίησα και τον προσωπικό μου λογαριασμό στο Instagram ως έναν ανοιχτό χώρο επικοινωνίας και διάχυσης επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης, μέσα από συζητήσεις και συνεργασίες με άλλους επιστήμονες και επαγγελματίες του χώρου, όπως η αναπτυξιολόγος κυρία Εβελίνα Κούτρα.
Ιδιαίτερη θέση στο έργο μου κατείχε, επίσης, η καθημερινή εκπαιδευτική πράξη. Ως αναπληρώτρια ειδική παιδαγωγός, στο σχολικό περιβάλλον όπου υπηρετούσα, συμμετείχα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων που στόχευαν στη δημιουργία ευκαιριών ουσιαστικής επαφής, επικοινωνίας και συνύπαρξης των παιδιών με και χωρίς αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Οι δράσεις αυτές αξιοποιούσαν διαφορετικά μέσα και ενδιαφέροντα των παιδιών, όπως το θέατρο, η επαφή με τα ζώα, η φιλαναγνωσία, οι αθλητικές δραστηριότητες και το παιχνίδι, με κοινό παρονομαστή τη συμμετοχή, την αλληλεπίδραση, την αποδοχή της διαφορετικότητας και την καλλιέργεια σχέσεων μεταξύ των παιδιών.
Στην ίδια πορεία εντάσσεται και το συγγραφικό μου έργο. Έναν χρόνο πριν από τη συγκεκριμένη βράβευση είχα ολοκληρώσει τη συγγραφή του αλληγορικού μου βιβλίου, «Εάν η αγάπη είχε πρόσωπο» μέσα από το οποίο επιχείρησα να προσεγγίσω ζητήματα που συνδέονται με τη διαφορετικότητα, την αποδοχή και τη συμπερίληψη με έναν τρόπο προσιτό και ουσιαστικό. Το βιβλίο αποτέλεσε μία ακόμη προσπάθεια να μεταφέρω το μήνυμα της συμπερίληψης πέρα από τα στενά όρια της σχολικής τάξης και να το καταστήσω μέρος ενός ευρύτερου διαλόγου.
Όλες αυτές οι διαφορετικές διαδρομές, η επιστημονική ενημέρωση, οι ομιλίες και οι εισηγήσεις, η επικοινωνία μέσω των ψηφιακών μέσων, η καθημερινή εκπαιδευτική πράξη, οι δράσεις στο σχολείο και το συγγραφικό μου έργο, συνέθεσαν το πλαίσιο μέσα από το οποίο συμμετείχα στα Special Education Awards 2025 και οδήγησαν στη χάλκινη διάκρισή μου.
Η βράβευση αυτή έχει για εμένα αξία όχι μόνο ως προσωπική αναγνώριση, αλλά κυρίως ως επιβεβαίωση της ανάγκης να αντιμετωπίζουμε τη συμπερίληψη ως μια διαρκή εκπαιδευτική και κοινωνική διαδικασία. Μία διαδικασία που δεν εξαντλείται σε θεσμικές διακηρύξεις, αλλά καλλιεργείται καθημερινά μέσα από τις σχέσεις, τις πρακτικές, τις ευκαιρίες συμμετοχής και τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να βλέπουμε κάθε παιδί.
Αξίζει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι τα Special Education Awards αποτελούν ιδιωτική πρωτοβουλία που συνδέεται με τη διοργάνωση του Διεπιστημονικού Συνεδρίου Ειδικής Αγωγής. Η συγκεκριμένη διάκριση, επομένως, αποτελεί αναγνώριση στο πλαίσιο μιας ιδιωτικής διοργάνωσης και δε συνιστά κρατική ή θεσμική βράβευση του συνόλου των εκπαιδευτικών ή των σχολικών μονάδων. Στη διοργάνωση διακρίθηκαν, πέρα από εμένα, και άλλοι εκπαιδευτικοί και σχολεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι βραβεύτηκαν όλοι οι εκπαιδευτικοί ή όλες οι σχολικές μονάδες που συμμετείχαν ή δραστηριοποιούνται στον χώρο και έλαβαν συμμετοχή.
Για εμένα, όμως, η ουσία της διάκρισης βρίσκεται αλλού. Στην αναγνώριση μιας προσπάθειας που επιχειρεί να συνδέσει την επιστημονική γνώση με την εκπαιδευτική πράξη και την κοινωνική ευαισθητοποίηση. Να μεταφέρει τη συζήτηση για την αναπηρία και τη συμπερίληψη από τη θεωρία στην πράξη και, τελικά, να βοηθήσει στη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού πολιτισμού στον οποίο η διαφορετικότητα δεν αποτελεί εμπόδιο στη συμμετοχή, αλλά αναπόσπαστο μέρος της ίδιας της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Λίγα λόγια την Βίκυ Μηνά
Η Βίκυ Μηνά γεννήθηκε το 1999 και κατοικεί στον Βόλο. Το 2025 βραβεύτηκε από τα Special Education Awards 2025 για το συνολικό της έργο στην Ειδική Αγωγή. Έχει πραγματοποιήσει ομιλίες αρκετές, όπως στο TEDx Δυτικής Μακεδονίας και στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι πτυχιούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διαθέτει αναγνωρισμένη πιστοποίηση στην Παιδοψυχολογία από το Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Το μεταπτυχιακό της δίπλωμα προσφέρεται από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Τμήμα Νηπιαγωγών, με τίτλο «Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση και στη Διά Βίου Κατάρτιση-Επιμόρφωση». Εργάζεται ως εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Αυτή είναι η πρώτη της συγγραφική απόπειρα. Το βιβλίο της προάγει την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και την αποδοχή της διαφορετικότητας. Θίγει σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα, όπως είναι η αναπηρία και η ομοφυλοφιλία. Στόχος της είναι να προβληματίσει τους αναγνώστες σχετικά με τις αξίες που πρέπει να διέπουν τον άνθρωπο, ώστε να πορευτεί στη σημερινή κοινωνία με σεβασμό, πρωτίστως προς τον εαυτό του και, εν συνεχεία, προς τους συνανθρώπους του.
